Kullanıcı:KartalPençe/deneme tahtası
Klasik mimari genellikle klasik antik dönemin Yunan ve Roma mimarisinin ilkelerinden, hatta bazen daha spesifik olarak Romalı mimar Vitruvius'un eserlerinden az çok bilinçli olarak türetilen mimariyi ifade etmektedir. [1] [2] Klasik mimarinin farklı stilleri, Carolingian Rönesans'tan beri ve belirgin bir şekilde İtalyan Rönesans'ından beri vardır. Klasik mimari stilleri büyük ölçüde değişse de, genel olarak hepsinin dekoratif ve yapıcı unsurlardan oluşan ortak bir "kelime dağarcığı" çizdiği söylenebilmektedir. [4] [5] [6] Batı dünyasının büyük bölümünde, rönesanstan ikinci dünya savaşına kadar farklı klasik mimari tarzlar mimarlık tarihine hakim olmuş olsa da, bugüne kadar birçok mimarı bilgilendirmeye devam etmektedir.
Klasik mimari terimi, klasik Çin mimarisi veya klasik Maya mimarisi gibi son derece rafine bir duruma evrilmiş herhangi bir mimari modu için de geçerlidir. Klasik estetik felsefeyi kullanan herhangi bir mimariye de atıfta bulunabilir. Terim , "geleneksel" veya "vernaküler mimariden" farklı olarak kullanılabilir, ancak bunun altında kalan aksiyomları paylaşabilir.
Otantik klasik ilkeleri takip eden çağdaş binalar için, Yeni Klasik mimari terimi bazen kullanılır.
Tarih
değiştirKöken
değiştirKlasik mimari, eski Yunanistan ve antik Roma'nın mimarisinden türetilmiştir. Roma İmparatorluğu'nun batı kesiminin bir çöküşüyle, Roma İmparatorluğu'nun mimari gelenekleri Batı Avrupa'nın büyük bölümlerinde uygulanmasını engelledi. Bizans İmparatorluğu'nda, eski binanın antik yolları yaşandı ama nispeten kısa bir süre sonra belirgin bir Bizans tarzı haline geldi. [7] Klasik Antik Çağ formunun kullanılmayan dilini Batı mimarisine geri getirmek için yapılan ilk bilinçli çabalar, 8.ve 9. yüzyılların sonlarındaki Carolingian Rönesansına kadar izlenebilir. Günümüz Almanya'sındaki lorsch Manastırı'nın (c. 800) kapı evi, Bu nedenle, örneğin Roma'daki Kolezyum'unkinin neredeyse doğrudan bir ifadesi olabilecek alternatif ekli sütunlar ve kemerler sistemini göstermektedir.[8] Bizans mimarisi, tıpkı Romanesk ve hatta bir dereceye kadar Gotik mimari (klasik mimarinin sıklıkla ortaya çıkardığı) gibi, klasik unsurları ve ayrıntıları da bir araya getirebilir, ancak aynı ölçüde antik dönemin mimari geleneklerini çizmek için bilinçli bir çabayı yansıtmaz; örneğin, sütunlar için sistematik bir oran sırası fikrini gözlemlemezler. Genel olarak, bu nedenle, katı anlamda klasik mimari tarzlar olarak kabul edilirler. [9]
Gelişim
değiştirİtalyan Rönesansı sırasında ve Gotik tarzın ölümüyle birlikte, Leon Battista Alberti, Sebastiano Serlio ve Giacomo Barozzi da Vignola gibi mimarlar tarafından, her şeyden önce antik Roma'nın mimarlık dilini canlandırmak için büyük çabalar sarf edildi. Bu, kısmen Vitruvius tarafından antik Roma mimari tezi de architectura'nın incelenmesi ve bir dereceye kadar İtalya'daki antik Roma binalarının gerçek kalıntılarının incelenmesiyle yapıldı.[10] Bununla birlikte, Rönesans'ın klasik mimarisi en başından beri klasik fikirlerin oldukça spesifik bir yorumunu temsil etmektedir. Floransa'daki Ospedale degli Innocenti gibi bir binada, Rönesans'ın en eski binalarından biri olan Filippo Brunelleschi (1419-45 yılları arasında inşa edilmiş), örneğin sütunların işlenmesi antik Roma mimarisinde doğrudan bir öncül değildir.[11] Bu süre zarfında, antik mimarinin incelenmesi klasik mimarinin mimari teorisine dönüştü; biraz fazla basitleştirilmiş, klasik mimarinin o zamandan beri çeşitli biçimlerde antik çağda ortaya konan mimari kuralların yorumlanması ve detaylandırılması olduğu söylenebilir.[12]
Rönesans sonrası Avrupa'da ortaya çıkan stillerin çoğu klasik mimari olarak tanımlanabilir. Terimin bu geniş kullanımı Sir John Summerson tarafından klasik Mimarlık dilinde kullanılmaktadır. Bununla birlikte, klasik mimarinin unsurları, geliştirildiklerinden radikal olarak farklı mimari bağlamlarda uygulanmıştır. Örneğin, Barok veya Rokoko mimarisi, kökünde klasik olmasına rağmen, kendi başlarına bir mimari dil sergileyen stillerdir. Bu dönemlerde, mimari teori hala klasik fikirlere atıfta bulundu, ancak Rönesans'tan daha az içtenlikle.[13]
Venedikli mimar Andrea Palladio'nun (1508-1580) tarzından geliştirilen Palladian mimarisi, ölümünden çok sonra, her şeyden önce, 18.ve 19. yüzyılın başlarındaki Gürcü mimarisinin daha görkemli binalarının çoğu için kabul edildiği İngiltere'de büyük bir etkiye sahipti.
Geç Barok ve Rokoko formlarına bir tepki olarak, 1750 civarından Neoklasikizm olarak bilinen şeye kadar mimari teorisyenler, Klasik arkeolojideki son gelişmeler ve açık kurallara ve rasyonaliteye dayanan bir mimari arzusu ile desteklenen antik çağa tekrar bilinçli ve ciddi bir şekilde öykünmeye çalıştılar. Claude Perrault, Marc-Antoine Laugier ve Carlo Lodoli Neoklasikçiliğin ilk teorisyenleri arasında yer alırken, Étienne-Louis Boullée, Claude Nicolas Ledoux, Friedrich Gilly ve John Soane daha radikal ve etkili olanlardı. [14] Neoklasik mimari, 1750-1850 yıllarındaki mimari sahnede özellikle güçlü bir konuma sahiptir.
Bununla birlikte, rakip neo-Gotik tarz 1800'lerin başlarında popülariteye yükseldi ve 19.yüzyılın sonraki kısmı, bazıları klasisizm (Art Nouveau gibi) ve Eklektizm ile ilgili olmayan ya da hiç olmayan çeşitli stillerle karakterize edildi. Klasik mimarinin önemli bir rol oynamaya devam etmesine rağmen İskandinav Klasik tarafından 1920'lerde örnek olarak ve en azından bir süre için, yerel mimari, sahne hakim, klasik mimarinin katı haliyle asla eski hakimiyetini ele geçirdi. 20. yüzyılın başlarında modernizmin ortaya çıkmasıyla birlikte, klasik mimari tartışmasız neredeyse tamamen uygulanmayı bıraktı.[15]
Faaliyet alanı
değiştirYukarıda belirtildiği gibi, klasik mimari stilleri, kabaca Rönesans'tan Modernizmin gelişine kadar çok uzun bir süre Batı mimarisine hakimdi. Yani, klasik antik çağlar en azından teoride Modern tarihin büyük bir kısmı için Batı'daki mimari çabaların ana ilham kaynağı olarak kabul edildi. Yine de, antika mirasının liberal, kişisel veya teorik olarak çeşitli yorumları nedeniyle, klasisizm, ilhamını antik Roma mimarisinden ilham alan İtalyan Rönesans mimarı Andrea Palladio'nun eserlerinden alan Neo-Palladian mimarisi gibi, bazıları çapraz referanslı olarak da dahil olmak üzere çok çeşitli stilleri kapsamaktadır. [16] Ayrıca, Gotik gibi tipik olarak klasik olarak kabul edilen mimari stillerinin klasik öğeler içerdiği bile söylenebilir. Bu nedenle, klasik mimarinin kapsamının basit bir şekilde tanımlaması zordur. [17] Az ya da çok belirleyici özelliğin, antik Yunan veya Roma mimarisine ve bu mimariden türetilen mimari kurallara veya teorilere bir referans olduğu söylenebilir.
Taşlaşma
değiştirMimarlık dilbilgisinde, taşlaşma kelimesi, çoğunlukla Yunan dünyasındaki gelişmelere atıfta bulunarak, tapınaklar gibi kutsal yapıların gelişimini tartışırken sıklıkla kullanılır. Arkaik ve erken klasik dönemlerde (M. ö.6. ve 5. yüzyılların başlarında), en eski tapınakların mimari formları katılaşmış ve Dor baskın unsur olarak ortaya çıkmıştır. Klasik çalışmalarda yaygın olarak kabul edilen bir teori, en eski tapınak yapılarının ahşaptan yapılmış olması ve büyük formların veya mimari tarzın unsurlarının, Arkaik ortaya çıkan ve kurulan zamanı gördüğümüzde kodlanmış ve oldukça kalıcı olmasıdır. Bu dönemde, Yunan dünyasının farklı zamanlarında ve yerlerinde, bu erken tapınaklardaki ahşabın yerini giyimli ve cilalı taş kullanımı aldı, ancak eski ahşap stillerin formları ve şekilleri, tıpkı ahşap yapılar taşa dönmüş gibi, böylece bu işlem için "taşlaşma"[18] veya bazen "taşlaşmış marangozluk" olarak adlandı[19]
Yeni binaların taş dokusundaki ilkel ahşap görünümün bu dikkatli bir şekilde korunması titizlikle gözlemlenmiştir ve bu, antik çağ sislerinde kesin nedenler kaybolmuş olsa da, estetikten ziyade din tarafından dikte edilmiş olabileceğini göstermektedir.
Akdeniz uygarlığının ulaşabileceği herkes bu geçişi yapmadı. İtalya'daki Etrüskler, ilk dönemlerinden itibaren, Yunan kültürü ve diniyle olan temaslarından büyük ölçüde etkilendiler, ancak kültürleri Roma dünyasına tamamen emilene kadar ahşap tapınaklarını (bazı istisnalar hariç) korudular, Roma'daki Capitol'deki büyük ahşap Jüpiter Tapınağı iyi bir örnekti. Keresteden giyinik taşa geçişlerini engelleyen de kendi açılarından çalışan taş bilgi eksikliği değildi.